Μέχρι τον Μάρτιο του 2017 οι Sabaton είχαν εμφανιστεί 4 φορές στη χώρα μας, με ολοένα και αυξανόμενη επιτυχία από μεριάς προσέλευσης κόσμου. Όλες αυτές οι εμφανίσεις όμως είχαν ένα κοινό χαρακτηριστικό: Σαν support είχαν μπάντες που «μεγάλωναν» ή προσπαθούσαν να «μεγαλώσουν» μαζί με τους Σουηδούς που ήδη τότε είχαν αρχίσει να εισπράττουν από την προσπάθεια που είχαν κάνει, ιδίως από το δεύτερο μισό της δεκαετίας των 00’s.
Η ανακοίνωση της έλευσής τους εκείνο τον Μάρτιο με support / special guests τους Accept ξύπνησε αντιδράσεις από μερίδα ακροατών γιατί δεν ήταν δυνατόν να παίξουν οι Accept κάτω από μια νεότερη μπάντα ή όχι τόσο ιστορική κλπ κλπ. Και κάπως έτσι γεννήθηκε η φράση «Θα δω τους …. και μετά θα φύγω», που παραλλάχτηκε λίγο με την εμφάνισή τους στο Rockwave festival, πάνω από Accept (πάλι) και Saxon και κάτω από τους Judas Priest. Και ενώ οι Σουηδοί κέρδιζαν τη μία σκηνή μετά την άλλη και έσπαγαν το ένα ρεκόρ μετά το άλλο (σε παγκόσμιο επίπεδο), ο κλασικός Έλληνας οπαδός ξαναθυμήθηκε να φουντώσει την έχθρα μαζί τους όταν ανακοινώθηκε ότι θα έπαιζαν headliners στο Release Athens Festival, πάνω από τους Blind Guardian & Epica. Η τάση αυτή δείχνει να κορυφώνεται φέτος με την αναγγελία ότι οι Sabaton θα είναι πάλι headliners στην επετειακή, τελευταία μέρα του 10ου Release Athens Festival, αυτή τη φορά πάνω από τους Savatage & Epica.
Πώς γίνεται όμως να μιλάμε για ένα σχήμα ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ αποδοχής από την παγκόσμια metal κοινότητα, με αριθμούς που αναλογικά θα έπρεπε να τους είχαν κατατάξει δίπλα στους μεγάλους της μουσικής μας ως ίσους, να αντιμετωπίζουν τη χλεύη και την περιφρόνηση στο εγχώριο κοινό; Είναι όλο το εγχώριο κοινό ή ένα κομμάτι του; Στην τελική, τί ενώνει τον Κώστα από τα Εξάρχεια, τον Δημήτρη από τη Μεταμόρφωση με τον Νίκο στο Ρέθυμνο ή τον Τάκη στο Αγρίνιο, τη Χριστίνα από του Ζωγράφου και διάφορους άλλους που αντιδρούν με κάθε τρόπο και με κάθε ευκαιρία; Τί γνωρίζουν αυτοί που δεν το ξέρουν οι διοργανωτές των μεγαλύτερων metal φεστιβάλ που τους έχουν headliners τα τελευταία σχεδόν 10 χρόνια; Τί δε γνωρίζουν οι δεκάδες χιλιάδες οπαδών που γεμίζουν τα μεγαλύτερα στάδια της Ευρώπης; Μας ταΐζουν οι Sabaton μια παράλληλη πραγματικότητα όπου είναι οι κυρίαρχοι στον κλασικό ήχο σήμερα, ένα Matrix που είναι αρχηγοί και μόνο στη χώρα μας υπάρχουν μερικοί «πεφωτισμένοι» που πήραν το άλλο χάπι και βλέπουν την αλήθεια; Και γιατί έχει υπάρξει τέτοια αντίδραση μόνο για τους Σουηδούς και όχι για άλλα σχήματα;
Αν και φαίνεται πολύπλοκη η παραπάνω εξίσωση, δεν είναι. Για να λυθεί, αρκεί να ρίξουμε μια πολύ προσεκτική ματιά σε αυτούς που το λένε, από που προέρχονται, τί ακούν και πιο σημαντικό, σε τί βαθμό ασχολούνται με τη μουσική μας.
Αν λοιπόν παρατηρήσουμε τους «τοποτηρητές» της αγιότητας και της τάξης του metal στη χώρα μας, θα δούμε εύκολα ότι πρόκειται για ανθρώπους που είναι πάνω από 35. Οι μικρότεροι ακροατές μια χαρά περνάνε με τους Σουηδούς και κάνουν και τον ανάλογο χαμό όταν πηγαίνουν στις συναυλίες τους.
Η ποικιλία των επιχειρημάτων για να πάνε κόντρα στους Σουηδούς δεν έχει πολλά επίπεδα και πάντα καταλήγει σε αυτό που το οποίο καταμαρτυρά αν θέλετε και τη συνολική τους γνώση, ανεξαρτήτως του πλήθους της δισκοθήκης ή των χρόνων ενασχόλησης που μπορεί να έχουν. Και αυτό δεν είναι άλλο από την προσωπική γνώμη.
Οι πρώτοι (και λιγότερο «επικίνδυνοι») είναι αυτοί που άκουσαν το σχήμα στις πρώτες του μέρες και εκτίμησαν το γεγονός ότι παίζουν παραδοσιακό metal (με εξαίρεση τα πολλά πλήκτρα της πρώτης περιόδου). Σε σπάνιες στιγμές θα σας παραδεχτούν ότι τους αρέσουν το λιγότερο 4 τραγούδια αλλά καμία κουβέντα για δημόσια παραδοχή της παραπάνω άποψης, ιδιαίτερα στους ετέρους συνδαιτημόνες που όλοι μαζί ψάχνουν τον επόμενο σωτήρα που θα κουβαλάει τα χαρακτηριστικά των μεγάλων σχημάτων που άνθισαν…πριν 40+ χρόνια. Είναι αυτοί που μπορεί να δεχτούν οτιδήποτε μπορεί να είναι επικό θεματολογικά, ακόμα και αν έρχεται από ανθρώπους που την επική θεματολογία την έχουν βιώσει μόνο φαντασιακά, από βιβλία ή ταινίες (Λέγε με U.S. Epic Metal). Η ειδοποιός διαφορά με τους Sabaton είναι ότι οι Σουηδοί γράφουν για πραγματικά γεγονότα και μάχες, για υπαρκτά πρόσωπα, έτσι όπως τα έχει καταγράψει η ιστορία. Παράλληλα, είναι αυτοί που θα ήθελαν το σχήμα να παραμείνει στην Black Lodge και όχι να πάρει «προαγωγή» στη Nuclear Blast. Έτσι λοιπόν και οι Sabaton αλλά και όλα τα υπόλοιπα mainstream σχήματα που έκαναν επιτυχία στα 00’s, ονομάστηκαν “Nuclear Blast metal”. Τώρα που η εν λόγω εταιρία δεν είναι στα καλύτερά της και το ρόλο του «σπιτιού» των πιο mainstream σχημάτων τον έχει αναλάβει η Napalm Records, σιγά σιγά γίνεται κουβέντα για “Napalm metal”και διάφορα άλλα τέτοια χαριτωμένα….
Η δεύτερη κατηγορία διαφωνούντων μας έρχεται από τον λεγόμενο ακραίο χώρο του metal. Δεν είναι λίγες οι φορές που στα περί πολέμου και ποιος τον τραγούδησε καλύτερα, ο λόγος πάντα πάει στους, κορυφαίους κατά τα άλλα, Bolt Thrower. Αν παραβλέψουμε ότι μιλάμε για 2 τελείως διαφορετικά σχήματα και αν τους κάνουμε το χατίρι να μπούμε σοβαρά στην κουβέντα (δύσκολο) θα διαπιστώσουμε ότι οι αγαπημένοι Βρετανοί αντλούν τη θεματολογία τους από το γνωστό miniature game Warhammer και πιο συγκεκριμένα την έκδοση Warhammer 40.000. Έτσι έχουν στολίσει κάποια από τα εξώφυλλά τους, το ίδιο τους το όνομα προέρχεται από όπλο που συναντάμε στο παιχνίδι ενώ και οι ίδιοι δεν έκρυψαν ποτέ την εν λόγω ασχολία τους ως όχημα για τη συγγραφή στίχων. Αν θέλετε, ανατρέξτε τώρα στην ιστορία της μάχης του φρουρίου Osowiec που περιέγραψαν οι Sabaton στο The Great War album τους και αφήστε άπαντες death metalers και λοιπούς ακραίους να παίζουν σαν άλλοι παίχτες role playing games, με τα τερατάκια τους και τους λαστιχένιους ήρωες ταινιών τρόμου της δεκαετίας του 1980.
Μια τρίτη και πιο μπερδεμένη στα επιχειρήματά της κατηγορία, σχεδόν ξεχνάει να «επιτεθεί» στους Σουηδούς και αναπτύσσει την αντί-mainstream θεωρία της απέναντι σε όλους, προωθώντας ταυτόχρονα οτιδήποτε underground, limited και «εκλεκτό» ως το πλέον απαραίτητο…
Οι παραπάνω είναι τόσο μπερδεμένοι που δεν μπορούν καν να γυρίσουν το χρόνο πίσω, όταν οι ίδιοι ξεκίνησαν να ασχολούνται με το Heavy Metal. Χρειάστηκε να μεγαλώσουν οι μεγάλοι της μουσικής μας στα 80’s για να μπορέσουν να τραβήξουν όλο και περισσότερους νέους ακροατές και να γίνει το metal τόσο μεγάλο όσο είναι σήμερα. Απλά αναλογιστείτε (και τρομάξτε ταυτόχρονα) αν το Master Of Puppets ή το Piece Of Mind είχαν κυκλοφορήσει μόνο σε 113 κόπιες, που θα ήμασταν.
Το πρόβλημα με αυτούς της τρίτης κατηγορίας είναι ότι έχουν υπάρξει στιγμές που με underground νοοτροπία προσπαθούν να φτιάξουν mainstream καταστάσεις….
Εύλογα θα αναρωτηθεί κάποιος εδώ: «Εντάξει οι απλοί ακροατές, τα μέσα ενημέρωσης τί έκαναν όλα αυτά τα χρόνια»;
Εδώ είναι που καταντάει απόλυτος τραγέλαφος, μιας και η εγχώρια σκηνή είναι γεμάτη από κάθε λογής δημοσιογραφίσκους ή ανθυποσυντάκτες που προτιμούν να ξοδεύουν την ενέργειά της στο αέναο κυνήγι της καινούριας μπάντας που πρώτοι αυτοί θα έχουν ανακαλύψει, για να μπορούν να γράψουν με ύφος 1000 καρδιναλίων ότι μόνο οι τάδε αξίζουν κλπ κλπ. Αντί λοιπόν η δημοσιογραφία να μελετάει, να καταγράφει να αφουγκράζεται και στην τελική να καταδεικνύει το ίδιο το κοινωνικό αποτύπωμα οποιουδήποτε καλλιτέχνη, κατάντησε μια ολοένα και επαναλαμβανόμενη επίδειξη της προσωπικής άποψης, πάντα ξεκομμένης από όλα τα παραπάνω. Γι’ αυτό και υπάρχει ένα χάσμα τουλάχιστον δεκαετίας στο τι ακούγεται στην Ευρώπη (που είναι και η βάση του metal, η Αμερική είναι άλλη κουβέντα από μόνη της) και στο τι ακούμε εδώ. Δεν μας φτάνει καν που η χώρα μας ήταν μια μουσική μπανανία μέχρι τα μέσα του 1990, έχουμε πρόβλημα που βλέπουμε τις μεγάλες μπάντες του σήμερα ακμαίες και όχι λίγο πριν τα τελευταία ένσημα. Οι Sabaton ξεκίνησαν τη σχέση με τη χώρα μας το 2009 με 120 εισιτήρια στο Texas Necropolis ενώ τώρα είναι headliners στο μεγαλύτερο festival της χώρας. Θέλετε να μου αναφέρετε κάποιον από τους κλασικούς που όλοι ακούμε, να ξεκίνησε τις συναυλίες στη χώρα μας από χαμηλά και να «μεγάλωσε» μαζί μας και να μην τον είδαμε ως φτασμένη μπάντα ή ακόμα χειρότερα, στην πτώση του;
Ακόμα και έτσι, εν έτει 2026 που όλα απέχουν μερικά κλικ και μερικά δευτερόλεπτα, ίσως και να συγχωρούσαμε την φυλή των μουσικών «δημοσιογράφων» για τους λόγους που είπαμε παραπάνω. Δεν μπορούμε όμως να αγνοήσουμε την αίσθηση ότι όλα είναι πλάκα, μια τάση που δείχνει να διογκώνεται και να κυριαρχεί στα social media με διάφορα memes ή ολόκληρες ομάδες που σχολιάζουν οτιδήποτε συμβαίνει, πάντα με μία τάση μείωσης του οποιουδήποτε καλλιτέχνη, αγαπημένου ή όχι. Και το περίεργο είναι ότι πολλές φορές σχόλια σε αυτές τις ομάδες κάνουν ακόμα και συντάκτες μέσων που αναφέραμε παραπάνω ή wannabe μουσικοί. Είναι λοιπόν τόσο συσσωρευμένη και μεγάλη η πίεση που νιώθει κάποιος από την σκληρή πραγματικότητα που ζούμε, που αντί να βρει τι του φταίει, βρίσκει πιο εύκολο να μπει και να κάνει ένα χαζό, τοξικό σχόλιο για τον κάθε καλλιτέχνη. Αν ποτέ θελήσουν να σοβαρέψουν την κουβέντα, θα γράψουν με περισπούδαστο ύφος πως οι καινούριες μπάντες έχουν καταντήσει το metal μη επικίνδυνο και εντελώς συμβατικό, ενώ η αλήθεια είναι ότι η ίδια η κοινωνία έχει αλλάξει και έχει κάνει τους μεταλάδες περισσότερο εντός της, παρά απόκληρους. Έτσι μεταλάς μπορεί να είναι ο προϊστάμενος που μπορεί να διαχειρίζεται μια βάρδια 80-100 ατόμων σε μία εγκατάσταση διανομής προϊόντων ή η κοπέλα που κάνει τα λογιστικά σας. Αλλά ακόμα και αυτά για να τα δείτε, θέλει λίγη προσπάθεια και η προσπάθεια κουράζει. Άσε που μπορεί να σε ξυπνήσει κιόλας.
Κλείνοντας, θα ήθελα να προσυπογράψω την έκφραση που είπε ένα γνωστός αθλητικογράφος και με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Είπε λοιπόν ότι: «Μπορείς να έχεις τη δική σου γνώμη αλλά δεν μπορείς να έχεις τη δική σου πραγματικότητα». Και με αυτό ως δεδομένο, έχουμε να πούμε ότι οι Sabaton είναι το πιο επιτυχημένο heavy metal συγκρότημα που έχει εμφανιστεί τα τελευταία 30 χρόνια και βάλε. Και αυτό συμβαίνει είτε σας (μας) αρέσει, είτε όχι. Αυτό αποδεικνύεται από αυτά που έχουν κατακτήσει και το πως συνεχίζουν: Σταθερή δισκογραφία, κλασικά τραγούδια, μεγαλειώδη live, τρομακτική γραμμή προϊόντων marketing, ακόμα και tribute bands υπάρχουν που παίζουν τη μουσική τους. Και όλα αυτά δείχνουν ότι δεν μας έχουν ταΐσει ένα matrix για να τους συμπαθήσουμε. Έτσι και αλλιώς με ποιά κριτήρια αγαπάμε όσους μας συντροφεύουν τόσα χρόνια και βοηθούν να μεγαλώνει η μουσική μας; Όσοι λοιπόν έχετε σκοπό να δείτε Savatage και να φύγετε, εσείς θα χάσετε. Ευτυχείτε και καλό καλοκαίρι! Μπουμ!
Βασίλης Σκουρτόπουλος
